Νευροενδοκρινείς Όγκοι Παγκρέατος
Οι νευροενδοκρινείς όγκοι του παγκρέατος (Pancreatic Neuroendocrine Tumors – pNETs) αποτελούν μία ξεχωριστή ομάδα νεοπλασμάτων του παγκρέατος με διαφορετική βιολογική συμπεριφορά από το κλασικό αδενοκαρκίνωμα.
Μπορεί να είναι λειτουργικοί, δηλαδή να παράγουν ορμόνες και να προκαλούν συγκεκριμένα συμπτώματα, ή μη λειτουργικοί, οπότε συχνά ανακαλύπτονται τυχαία κατά τη διάρκεια απεικονιστικού ελέγχου.
Διάγνωση και Εκτίμηση
Η διερεύνηση μπορεί να περιλαμβάνει:
- αξονική ή μαγνητική τομογραφία
- ενδοσκοπικό υπερηχογράφημα
- ειδικές εργαστηριακές εξετάσεις και ορμονικό έλεγχο
- κατά περίπτωση εξειδικευμένη λειτουργική απεικόνιση
Ιδιαίτερη σημασία έχουν:
- το μέγεθος του όγκου
- η θέση του
- ο βαθμός διαφοροποίησης και πολλαπλασιασμού
- η παρουσία ή όχι λεμφαδενικών ή απομακρυσμένων μεταστάσεων
- το αν πρόκειται για λειτουργικό ή μη λειτουργικό όγκο
Πότε Χρειάζεται Χειρουργείο
Η χειρουργική θεραπεία αποτελεί βασική επιλογή για πολλούς εντοπισμένους νευροενδοκρινείς όγκους του παγκρέατος.
Η απόφαση εξαρτάται από:
- το μέγεθος και τη θέση του όγκου
- το αν ο όγκος είναι λειτουργικός ή μη λειτουργικός
- τα ιστολογικά και βιολογικά χαρακτηριστικά
- την παρουσία συμπτωμάτων
- τον κίνδυνο κακοήθους συμπεριφοράς
Σε πολύ μικρούς, χαμηλού κινδύνου και μη λειτουργικούς όγκους μπορεί, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, να επιλεγεί οργανωμένη παρακολούθηση αντί άμεσης χειρουργικής επέμβασης.
Χειρουργική Αντιμετώπιση
Ανάλογα με τη θέση και τα χαρακτηριστικά του όγκου μπορεί να απαιτηθεί:
- περιφερική παγκρεατεκτομή
- παγκρεατοδωδεκαδακτυλεκτομή
- σε επιλεγμένους μικρούς και ευνοϊκά εντοπισμένους όγκους, εκπυρήνιση, δηλαδή αφαίρεση μόνο του όγκου με διατήρηση όσο το δυνατόν περισσότερου υγιούς παγκρεατικού ιστού
Η χειρουργική στρατηγική πρέπει να είναι εξατομικευμένη και να συνδυάζει την ογκολογική ασφάλεια με τη διατήρηση όσο το δυνατόν περισσότερης λειτουργίας του παγκρέατος.
Ρομποτική Χειρουργική
Η ρομποτική χειρουργική μπορεί να έχει ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο σε επιλεγμένους νευροενδοκρινείς όγκους του παγκρέατος, κυρίως όταν η βλάβη εντοπίζεται στο σώμα ή την ουρά του παγκρέατος ή όταν είναι κατάλληλη για περιορισμένη εκτομή.
Ιδιαίτερα στις περιφερικές παγκρεατεκτομές και στις εκπυρηνίσεις, η ρομποτική προσπέλαση μπορεί να προσφέρει τεχνικά πλεονεκτήματα όπως:
- τρισδιάστατη απεικόνιση υψηλής ευκρίνειας
- μεγάλη ακρίβεια στις λεπτές ανατομικές παρασκευές
- καλύτερη κινητικότητα των εργαλείων
- ακριβέστερη παρασκευή κοντά στον κύριο παγκρεατικό πόρο και στα αγγεία
- δυνατότητα πιο συντηρητικής χειρουργικής προσέγγισης σε κατάλληλα επιλεγμένες βλάβες
Σε μικρούς και ευνοϊκά εντοπισμένους όγκους, όπου είναι ογκολογικά και τεχνικά ασφαλές, μπορεί να επιλεγεί ρομποτική εκπυρήνιση, με στόχο την αφαίρεση μόνο του όγκου και τη διατήρηση του μεγαλύτερου δυνατού μέρους του παγκρέατος.
Σε όγκους του σώματος και της ουράς του παγκρέατος, η ρομποτική περιφερική παγκρεατεκτομή αποτελεί επίσης ιδιαίτερα χρήσιμη επιλογή σε κατάλληλα επιλεγμένους ασθενείς.
Ο Δρ. Ιωάννης Δημητρίου MD PhD εφαρμόζει ρομποτική χειρουργική σε επιλεγμένες παγκρεατικές επεμβάσεις, με ιδιαίτερη έμφαση στις περιφερικές εκτομές και στις επεμβάσεις διατήρησης παγκρεατικού ιστού, όταν αυτό είναι ασφαλές και ενδεδειγμένο.
Διεπιστημονική Αντιμετώπιση
Οι νευροενδοκρινείς όγκοι του παγκρέατος έχουν συχνά διαφορετική πορεία από το αδενοκαρκίνωμα και μπορεί να υπάρχουν περισσότερες θεραπευτικές επιλογές ακόμη και σε προχωρημένα στάδια.
Για τον λόγο αυτό η θεραπεία πρέπει να σχεδιάζεται εξατομικευμένα σε συνεργασία μεταξύ:
- Χειρουργού
- Παθολόγου Ογκολόγου
- Ενδοκρινολόγου
- Γαστρεντερολόγου
- Ακτινολόγου
- Ιατρού Πυρηνικής Ιατρικής
- και άλλων ειδικοτήτων ανάλογα με το περιστατικό
Στόχος είναι η σωστή επιλογή των ασθενών που ωφελούνται από χειρουργική θεραπεία, χωρίς να οδηγούνται σε περιττές επεμβάσεις ασθενείς με μικρές και χαμηλού κινδύνου βλάβες.
