Χρόνια Παγκρεατίτιδα
Η χρόνια παγκρεατίτιδα είναι μία προοδευτική φλεγμονώδης νόσος του παγκρέατος, η οποία μπορεί με την πάροδο του χρόνου να οδηγήσει σε μόνιμες ανατομικές αλλοιώσεις, στενώσεις του παγκρεατικού ή του χοληδόχου πόρου, χρόνιο πόνο και έκπτωση της εξωκρινούς και ενδοκρινούς λειτουργίας του παγκρέατος.
Η θεραπεία είναι συνήθως πολυπαραγοντική και διεπιστημονική και περιλαμβάνει φαρμακευτική αγωγή, ενδοσκοπικές παρεμβάσεις και, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, χειρουργική θεραπεία.
Πότε Χρειάζεται Χειρουργική Αντιμετώπιση
Χειρουργική θεραπεία μπορεί να απαιτηθεί όταν υπάρχουν:
- επίμονος ή έντονος πόνος που δεν ελέγχεται επαρκώς με συντηρητική θεραπεία
- στένωση του τελικού χοληδόχου πόρου με χολόσταση ή ίκτερο
- στένωση του δωδεκαδακτύλου
- σημαντική στένωση ή διάταση του κύριου παγκρεατικού πόρου
- φλεγμονώδης μάζα στην κεφαλή του παγκρέατος
- επαναλαμβανόμενες επιπλοκές ή παγκρεατικές ψευδοκύστεις
- αγγειακές επιπλοκές
- αδυναμία ασφαλούς αποκλεισμού καρκίνου του παγκρέατος
Η ένδειξη για χειρουργική θεραπεία εξατομικεύεται και πρέπει να λαμβάνει υπόψη τα συμπτώματα, την ανατομία, τις προηγούμενες ενδοσκοπικές θεραπείες και τη γενική κατάσταση του ασθενούς.
Χειρουργικές Επιλογές
Η επιλογή της επέμβασης εξαρτάται από τη μορφολογία της νόσου και την εντόπιση των αλλοιώσεων.
Ανάλογα με την περίπτωση μπορεί να πραγματοποιηθεί:
- παγκρεατοδωδεκαδακτυλεκτομή κατά Whipple
- πυλωροδιατηρητική παγκρεατοδωδεκαδακτυλεκτομή κατά Traverso–Longmire
- επέμβαση κατά Frey, με τοπική εκτομή της κεφαλής του παγκρέατος και επιμήκη παγκρεατονηστιδοστομία
- σε επιλεγμένες περιπτώσεις, επέμβαση κατά Beger, δηλαδή διατήρηση του δωδεκαδακτύλου με εκτομή της κεφαλής του παγκρέατος
- περιφερική παγκρεατεκτομή όταν η νόσος εντοπίζεται κυρίως στο σώμα ή την ουρά
- σπανιότερα, άλλες επεμβάσεις παροχέτευσης ή εκτομής ανάλογα με την ανατομία και τις επιπλοκές
Στόχος είναι να αντιμετωπιστεί η αιτία των συμπτωμάτων και των επιπλοκών, διατηρώντας όσο το δυνατόν περισσότερο λειτουργικό παγκρεατικό ιστό.
Ρομποτική Χειρουργική
Σε επιλεγμένες περιπτώσεις η χειρουργική αντιμετώπιση της χρόνιας παγκρεατίτιδας μπορεί να πραγματοποιηθεί με ρομποτική προσπέλαση.
Η ρομποτική χειρουργική μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμη σε επιλεγμένες περιφερικές εκτομές ή σε επεμβάσεις όπου απαιτείται λεπτή ανατομική παρασκευή γύρω από αγγεία και παρακείμενες δομές.
Η επιλογή μεταξύ ανοικτής και ρομποτικής προσπέλασης εξαρτάται από τη μορφή της νόσου, το ιστορικό προηγούμενων φλεγμονών ή επεμβάσεων και την πολυπλοκότητα της ανατομίας.
Συνεργασία με Γαστρεντερολόγο και Ενδοσκόπο
Η χρόνια παγκρεατίτιδα δεν αποτελεί αποκλειστικά χειρουργική νόσο.
Σε πολλές περιπτώσεις σημαντικό ρόλο έχουν:
- η ενδοσκοπική αντιμετώπιση στενώσεων
- η τοποθέτηση ενδοπροθέσεων
- η παροχέτευση συλλογών ή ψευδοκύστεων
- η ενδοσκοπική θεραπεία λίθων ή αποφράξεων του παγκρεατικού πόρου
Για τον λόγο αυτό η θεραπεία πρέπει να σχεδιάζεται σε στενή συνεργασία μεταξύ Χειρουργού, Γαστρεντερολόγου και Ενδοσκόπου, ώστε να επιλέγεται για κάθε ασθενή η καταλληλότερη και λιγότερο επιβαρυντική θεραπευτική στρατηγική.
Στόχος της Θεραπείας
Στόχος είναι η ανακούφιση των συμπτωμάτων, η αντιμετώπιση των επιπλοκών και η διατήρηση όσο το δυνατόν περισσότερης λειτουργίας του παγκρέατος.
Η χειρουργική επέμβαση πρέπει να πραγματοποιείται όταν υπάρχει σαφής ένδειξη και όταν μπορεί να προσφέρει ουσιαστικό όφελος σε σχέση με τη συντηρητική ή ενδοσκοπική αντιμετώπιση.
